Στο Κέντρο του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη (της Απάνω Ρίζας) βρίσκεται ο εντυπωσιακότερος φυσικός σχηματισμός της περιοχής, το φαράγγι του Αγίου Νικολάου, λίγο χαμηλότερα από την έξοδο του οποίου αναπτύσσεται το κεφαλοχώρι της περιοχής, ο Ζαρός.
Πνιγμένος στο πράσινο, εξαιτίας των πολλών πηγαίων νερών της περιοχής, τα οποία διοχετεύονται σε ένα πανάρχαιο πολύπλοκο σύστημα επιφανειακών καναλιών κατά μήκος των δρόμων του οικισμού. Εξάλλου, ετυμολογικά, το όνομα Ζαρός προέρχεται από το προελληνικό Ζα+ρους = πολλή ροή. Σημαντικά ίχνη μινωικού οικισμού έχουν ανακαλυφθεί βόρεια του οικισμού, όπου βρίσκονται και οι δυο μεγάλες πηγές της Στέρνας και του Βοτόμου, απ’ όπου υδρευόταν η ρωμαϊκή Γόρτυνα με κλειστό αγωγό 12 χλμ., εντυπωσιακό υδραυλικό έργο, τμήματα του οποίου σώζονται ακόμα και σήμερα.
Ο οικισμός του Ζαρού αναπτύσσεται κατά μήκος της κοιλάδας του ποταμού Κουτσουλίδη και περιβάλλεται από ένα σύμπλεγμα λόφων που συνθέτουν ένα εξαιρετικής ομορφιάς ανάγλυφο.
Ο Ζαρός είναι ο ιδανικός προορισμός για Έλληνες και ξένους επισκέπτες που θέλουν να γνωρίσουν την Κεντρική και Νότια Κρήτη.
Από τα πιο όμορφα χωριά της Κρήτης, κτισμένο στους νότιους πρόποδες του Ψηλορείτη, έχει τέτοιες υποδομές που καθημερινά μπορούν να διανυχτερεύσουν περίπου 300 ατομα.
Πολύ σημαντικό είναι ότι το χωριό και οι άνθρωποι, παρόλο που δέχονται τουρίστες από το 1980, δεν έχουν χάσει την ομορφιά τους και την αυθεντικότητα τους.
Μακριά από τις ορδές των τουριστών και των all-inclusive ξενοδοχεία, εσείς που θα αποφασίσετε να μείνετε εδώ, θα είστε οι τυχεροί γιατί θα γνωρίσετε τη γνήσια Κρητική φιλοξενία.
Κάτι που συμβαίνει συχνά , είναι να καθίσετε στα καφενεία με τους ντόπιους, πολύ γρήγορα θα ανοίξουν την παρέα τους να μπείτε και σεις μέσα για να σας κεράσουν μια ρακί. Καθόλου περίεργο μην σας φανεί αν ξαφνικά βρεθείτε στο σπίτι κάποιου γύρω από το τραπέζι, με όλη την οικογένεια να τρώτε και να πίνετε μαζί σαν φίλοι από τα παλιά. Σίγουρα όμως θα γίνουν φίλοι σας, που θα είναι η αιτία να ξαναγυρίσετε σε αυτόν τον ευλογημένο τόπο, που η φύση απλόχερα του χάρισε τόσα νερά και ομορφιά.
Με σταθμό τον Ζαρό μπορείτε να κάντε πολλές ημερήσιες εκδρομές , παρακάτω αναφέρουμε μερικές από αυτές.
Η διαδρομή του φαραγγιού, συνολικού μήκους 6 χλμ (4,5 ώρες περπάτημα) θεωρείται από τις ωραιότερες της Κρήτης και ταυτίζεται με τμήμα του μονοπατιού Ε4 Κρήτης. Στην ανατολική πλαγιά της εισόδου του φαραγγιού, ψηλά πάνω στο μοναστήρι του Αγ. Νικολάου, βρίσκεται το ερημητήριο του Αγ. Ευθυμίου. Οι πλούσιοι γεωμορφολογικοί σχηματισμοί και η βλάστησή του καθιστούν το φαράγγι του Αγ. Νικολάου το σημαντικότερο της κεντρικής Κρήτης. Από τα πλέον πλούσια σε χλωρίδα οικοσυστήματα της Ελλάδας, παλαιότερα φιλοξενούσε και αίγαγρους. Το διαμορφωμένο από τη δασική υπηρεσία μονοπάτι του φαραγγιού μας οδηγεί στην πανέμορφη περιοχή του δάσους, όπου σε μικρό πλάτωμα δίπλα σε μικρό ποτάμι με πλατάνια, υπάρχει το ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη και μικρό καταφύγιο.
Το πρινόδασος του Ρούβα είναι ένα από τα πλέον συγκροτημένα δασικά συμπλέγματα της Κρήτης, όπου μαζί με τα πουρνάρια υπάρχουν και άλλα είδη τυπικά της κρητικής χλωρίδας, όπως η αριά, το κυπαρίσσι, η φιλύκη, ο ασφένταμος, το πεύκο το πλατάνι κ.λ.π. Η έκταση του καλύπτει 30.000 στρέμματα και η σπανιότητα του δάσους οφείλεται στο γεγονός ότι τα πουρνάρια ξέφυγαν από τη συνήθη θαμνώδη μορφή και μέγεθος, αποκτώντας χαρακτηριστικά και μεγέθη διαφορετικά απ’ αυτά που έχουμε συνηθίσει στον υπόλοιπο ελληνικό χώρο. Μέσα στο δάσος και στις γύρω πλαγιές βρίσκονται αρκετά ξερολιθικά κτίσματα, που χρησίμευαν ως κατοικίες των βοσκών, τα λεγόμενα Μιτάτα.
Το χωριό Καμάρες βρίσκεται στους νότιους πρόποδες του Ψηλορείτη, 15 χλμ από τον Ζαρό και είναι προτιμότερο να πάτε με αυτοκίνητο. Από εδώ ξεκινάει το μονοπάτι που οδηγεί στο Σπήλαιο των Καμαρών, ένα μεγάλο σπήλαιο στα 1780 μ. κάτω ακριβώς από την κορυφή της Μαύρης (1950 μ.).
Το μονοπάτι ανηφορίζει απότομα και η διαδρομή μέχρι το εντυπωσιακότατο σπήλαιο παίρνει 3-4 ώρες. Υπάρχει αρκετά καλή σήμανση. Ένα μεγάλο τμήμα της διαδρομής γίνεται μέσα σε πυκνό δάσος πρίνου (υποείδος της βελανιδιάς), ενώ θα συναντήσετε και 3-4 πηγές.
Ζαρός –Κουρούτες με αυτοκίνητο και περπάτημα 2,5 ώρες για τη κορυφή Τίμιος Σταυρός του Ψηλορείτη
Με αρκετές κορφές πάνω από τα 2000μ. (ψηλότερη ο Τίμιος Σταυρός στα (2456μ.), ο Ψηλορείτης προσφέρει πολλά μονοπάτια για ορειβατικές διαδρομές, τα περισσότερα από τα οποία αποτελούν μέρος του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4. Για την εξυπηρέτηση των ορειβατών υπάρχει το καταφύγιο του Ορειβατικού Συλλόγου Ρεθύμνης πάνω από το χωριό Κουρούτες. Μέχρι το καταφύγιο μπορείς να πας με αυτοκίνητο και έπειτα να ακολουθήσεις το Ε4 με περίπου 2,5 ώρες χαλαρό περπάτημα ως τη κορυφή.
Στις παρακάτω διαδρομές που προτείνουμε έχουμε υπολογίσει χιλιομετρικές αποστάσεις, ώρα , αξιόλογα σημεία που πρέπει να επισκεφτείτε , που να σταματήσετε για καφέ ή φαγητό , φωτογραφίες, κλπ. Για ευνόητους λόγους δεν θέλουμε να τα δημοσιοποιήσουμε στο Internet, μπορείτε όμως να μας ζητήσετε να σας στείλουμε τις πληροφορίες αυτές στο e-mail σας.
Στην σελίδα αυτή μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για πολλές εκδρομές στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής-Νότιας Κρήτης προς προορισμούς μοναδικής ομορφιάς που αξίζει να γνωρίσετε.